Kaizen ve Sürekli İyileştirme

Kaizen nedir?

Kaizen, Japonca’da “iyi yönde değişim” anlamına gelir. Yalın üretimde ise küçük, sürekli ve işi yapan kişinin katılımıyla gerçekleştirilen iyileştirmeleri ifade eder. Kaizen büyük yatırımları ya da yöneticilerin vereceği büyük kararları beklemez; her gün biraz daha iyi çalışmanın yollarını arar. Masaaki Imai’nin 1986 tarihli “Kaizen” kitabı bu kavramın Batı’da tanınmasında önemli rol oynamıştır.

Kaizen kültürünün yerleştiği bir işletmede iyileştirme, belirli dönemlerde yapılan bir kampanya değil, işin doğal bir parçasıdır.

PUKÖ döngüsü

Kaizenin bilimsel temeli PUKÖ (Planla, Uygula, Kontrol et, Önlem al) ya da İngilizce adıyla PDCA döngüsüdür:

1. Planla: Problemi tanımla, mevcut durumu ölç, kök nedeni bul ve bir karşı önlem planla.
2. Uygula: Önlemi küçük ölçekte dene.
3. Kontrol et: Sonucu ölç; beklenen etkiyi sağladı mı?
4. Önlem al: İşe yaradıysa standartlaştır ve yay; yaramadıysa öğrendiklerinle yeniden planla.

Kaizen’in iki biçimi

Günlük kaizen ve öneri sistemi

Çalışanların fikirlerini kolayca paylaşabildiği, önerilerin hızlıca değerlendirildiği ve uygulananların görünür biçimde takdir edildiği bir sistemdir. Başarılı bir öneri sisteminin anahtarı, önerilere hızlı geri dönüş ve küçük fikirlerin de ciddiye alınmasıdır. Geri dönüş yapılmayan öneri kutuları kısa sürede boş kalır.

Kaizen atölyesi (kaizen etkinliği)

Belirli bir alan veya problem üzerinde, farklı bölümlerden oluşan bir ekibin birkaç gün boyunca yoğun biçimde çalıştığı yapılandırılmış iyileştirme çalışmasıdır. Atölye; hedefin belirlenmesi, mevcut durumun ölçülmesi, sahada fikirlerin denenmesi, yeni standardın oluşturulması ve sonuçların yönetime sunulmasıyla tamamlanır.

Kaizen’i sürdürülebilir kılmak

• Yöneticilerin iyileştirmeye düzenli zaman ayırması ve sahada destek olması
• Her iyileştirmenin yeni bir standarda dönüştürülmesi
• Sonuçların ölçülerek paylaşılması
• Başarıların ve emeğin takdir edilmesi

Eğitimin işleyişi

Eğitimde öneri sisteminizi birlikte gözden geçiriyor ya da sıfırdan tasarlıyoruz. Ardından sahanızda seçilen bir alanda örnek bir kaizen atölyesi yürütüyor, ekibin sonuçları yönetime sunmasıyla eğitimi tamamlıyoruz.

Sık sorulan sorular

Kaizen ile büyük iyileştirme projeleri arasındaki fark nedir?

Kaizen küçük adımlarla, düşük maliyetle ve işi yapan kişilerin katılımıyla yapılan sürekli iyileştirmedir. Büyük projeler ise genellikle yatırım ve uzman ekip gerektirir. İkisi birbirini tamamlar.

Öneri sistemine çalışanlar neden katılmaz?

En yaygın nedenler önerilere geri dönüş yapılmaması, değerlendirmenin uzun sürmesi ve önerenin takdir edilmemesidir. Sistem bu noktalar düzeltilerek canlandırılabilir.

Kaizen atölyesi ne kadar sürer?

Kapsama göre genellikle birkaç gün sürer. Hazırlık ve sonrasındaki takip de atölyenin bir parçası olarak planlanmalıdır.